Zelf ben ik een
grote voorstander van bitloos rijden. Helaas is het rijden zonder bit
nog meer
aan regels gebonden als met bit en veel mensen schijnen
dat te vergeten. Veel ruiters die bitloos rijden, hebben hun paard niet onder
controle, wat zich uit in slecht ruggebruik, verkeersonveilige situaties,
verwondingen door niet goed gebruik van bitloze optomingen. Idealisten
die beweren dat élk paard onder élke omstandigheid bitloos
te rijden is, kun je beter niet serieus nemen. Geven die mensen dan ook
nog les en clinics
in bitloos rijden, kijk dan eerst of ze het ZELF wel kunnen. Er zijn zelfs
mensen die deze religie predikken en zelf
helemaal niet rijden!
Ik geef toe dat veel mensen zowel met bit als zonder bit niet kunnen rijden,
maar dat laat ik maar even buiten beschouwing....
Historie van bitloos
rijden:
Als we kijken naar bv het western en barok rijden, dan gelden speciale
regels voor bitgebruik. Zo zijn de paarden verplicht vanaf hun 6e jaar
met stang en op één hand gereden gereden te worden. Voor
beginners wordt een uitzondering gemaakt. Tot het zesde jaar zie je
naast de
gewone bitten ook de bitloze optoming. Helaas tot de "lieve ruiters" onder
ons, zijn deze mondvrije optomingen verre van 
paardvriendelijk!
Als je de Spaanse neusriem, de serreton of serreta, onder de loep neemt,
dan
wil je daar echt NIET mee rijden... De neusriem is voorzien van een
muserola,
een
gekartelde metale neusband welke is omwonden met leer. Door de scherpe
hoeken van de muserola is het leer al snel helemaal door en drukken
de scherpe punten op het neusbeen van het paard. Originele Spaanse
paarden hebben dan ook vaak lelijke littekens op de neus. Gelukkig
zie je ze steeds meer zonder de puntige onderrand. Ook de Franse uitgave,
de caveson is glad. Blijft wel het feit dat het toch een ijzeren beugel
is en met wat lompe handelingen, kun je de neus van het paard breken...
Bij
de western zijn er meer varianten bitloos, waarvan de bosal veel gebruikt
wordt als het paard in de tandenwisselperiode is. Bij de bosal
(ook weer ten spijt voor de bitloze goeroes) heeft de inwerking niks
te maken met het bitloos zijn. De rawhide neusriem, in de vorm van
een peer, ligt los 
op
de neus en werkt zeer minimaal in. De grote truc achter de bosal is
namelijk de harige prikkende teugel van paardenhaar
-de mecate,
die met de nekreining tegen de buitenhalsvlakte drukt en zo het paard
stuurt. Vervang de teugel en je hebt niets meer! Een paard
wat
niet
heeft geleerd super op een bosal te reageren, is niet te beheersen
met een bosal. Een leuk detail: in de regelementen staat dat een bosal
geen metalen kern mag hebben. Leuk verschil dus met de serreta en de
caveson...
Technisch gezien is een bosal dus een paardvriendelijke optoming, maar
die weinig invloed heeft op het paard. Controle van rug en veilig is pas
van toepassing bij zeer goed afgerichte paarden.
Voortbordurend op de
bosal komen we op rijden met een touwhalster. Nu is het
touwhalster
ooit ontworpen om een paard aan de hand beter onder controle te houden.
Het
betreft namelijk een dun touwtje, wat scherp achter de oren werkt, als
je aan het leidsel trekt. Het touwhalster wordt, zoals de bosal, met
beide teugels onder de kin vastgemaakt, dus niet links en rechts, zoals
traditioneel. Omdat het touwhalster behoorlijk scherp op neus en achter
de oren werkt, is het paard beter onder controle te houden als met de
bosal. Echter, zodra het paard teveel gewerkt wordt hiermee, kan de gehoorzaamheid
omgezet worden in irritatie, waardoor het paard helemaal niet meer onder
controle te houden is. Ik ken maar zeer weinig paarden, die goed gereden
zijn met deze optoming. Dat het wel kan bewijst Julie met haar arabier
(foto)
 |
 |
 |
||
Diverse varianten, met één gemeenschappelijk doel: Snijden
in de huid. De derde is op dit punt iets paardvriendelijker gemaakt. |
||||
Een mechanische variant van de bosal is de vosal. De bosal is geheel buigzaam, maar de vosal bestaat uit metalen delen, waardoor deze scherper inwerkt.
 |
 |
 |
 |
 |
Diverse uitvoeringen van de Vosal. Meerwaarde: Geen idee. |
||||
De side pull serie. Serie ja, want er zijn nogal wat varianten. In principe is het de side pull een soort neusriem met ringen aan de zijkanten, waardoor je makkelijk het hoofd van het paard in de goede richting trekt. Bijna dezelfde werking als de gewone neusriem. Voor een jong paard kan het iets beter inwerken, door de duidelijke inwerking naar links en naar rechts. Bij een ervaren paard zul je geen verschil meer merken.
De meeste hieronder getoonde sidepulls zijn erg vriendelijk. De originele Amerikaanse heeft echter een dun touwtje op de neus, die erg scherp inwerkt. Pas daar mee op!
 |
 |
 |
 |
 |
Veel
varianten, met weinig wezenlijk verschil. Leuk is de eerste, die
zelf gemaakt lijkt van een stalhalster! |
||||
 |
 |
 |
 |
 |
Volgende serie bitloze
optomingen: De
hackemore. Dit is iets aparts, het
lijkt op een stang aan de buitenkant. Een hackemore is alles behalve vriendelijk.
Als de kinriem zó los is dat het systeem niet werkt (net als bij de
stang) dan heb je wel een hackemore aan je paard hangen, maar werkt
ie niet als een hackemore. In dat geval, hang er dan iets fatsoenlijks
aan...
Je ziet meteen aan de smerige dunne scherpe touwtjes op de neus en
dunne kettingen onder de kin waar de hackemore echt voor dient: Om
het paard pijn te doen...
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Een veel gebruikte
variantenserie: De kruiselingse besturing.
Als je goed kijkt naar de Indian Bosal, dan zie je meteen dat aansnoeren
geen probleem is. Echter die neus tijdens het rijden weer in normale vorm
krijgen, is een heel ander verhaal. En dit is een veel voorkomend probleem
bij alle kruisdingen. Dr Cook en de heer Meroth hebben het allemaal uitgevonden,
nou, ik zou er zelf niet zo trots op zijn.
Meer info en beeldmateriaal volgt...
 |
 |
 |
 |
 |
Na 26 jaar research en ontwikkeling ben ik tot het in mijn ogen ideale bitloze hoofdstel gekomen: De Marylot Controller. Het is een verbetering van de aansnoer kruisversies omdat het niet kruist! De definitieve versie komt op de Marylot Sidepull en heeft een bredere zachtere neusriem.
De firma Marylot heeft hem inmiddels in productie en binnenkort komt ie op de markt.
 |
 |
 |
1e
versie |
2e
versie |
2e
versie in dressuur |
| Gezocht: De fotograaf-naam van de tweede en derde foto ivm toestemming voor publicatie. Ik heb ze van internet geplukt maar weet niet meer waar vanaf of van wie ze zijn en wil graag de naam bij de foto's vermelden! | ||
3e
en definitieve versie volgt! |
||
Deze
pagina is nog niet af. 
Wordt
vervolgd....
...
...
...
...
